تحلیل برنامه ی دیشب غیر محرمانه (جمعه 22/11/95)

تحلیل برنامه ی دیشب غیر محرمانه (جمعه 22/11/95)

تحلیل برنامه ی دیشب غیر محرمانه (در مورد صنعت بازی سازی)

به ندرت پیش می آید که بازی سازان هم در رسانه ی ملی مهلت صحبت کردن داشته باشند، این بار در برنامه ی غیر محرمانه شاهد صحبت در مورد صنعت بازی سازی بودیم. در این برنامه که دیشب (جمعه 22/11/95) پخش شد، با حضور نماینده ی مجلس آقای “قاضی زاده هاشمی” و آقای “کریمی قدوسی” مدیر بنیاد ملی بازی های رایانه ای و آقای “بهفر راد” مدیر شرکت بازی سازی در حضور جمعی از بازی سازان داخلی پیرامون این موضوع صحبت هایی شد.
در ادامه قصد داریم تا به تحلیل این قسمت از برنامه بپردازیم و در نهایت نتیجه گیری های مهمی که میتوان از این برنامه داشت را بیان کنیم :
برنامه شروع میشود و مجری از همان ابتدا کمر به قتل بازی میبندد! مجری اصرار دارد تا “بازی” را مخرب بنامد و به عقیده ی او “بازی” یک “تهدید بزرگ” است. بازی سازان از او میپرسند که به چه علت به بازی همچین لقبی میدهد ؟ مجری علاوه بر اینکه دلیل قانع کننده ای برای بیان این حرف ندارد بازی سازان را به “متعصب” بودن محکوم میکند و میگوید “شما چون خودتان بازی ساز هستید با حرف من مخالفید و دارید متعصبانه قضاوت میکنید!”.خلاصه … از همین ابتدای برنامه ذوق و شوق بازی سازانی که فکر میکردند این برنامه برای بیان مشکلات صنعت شان اجرا شده نه برای تخریب محصولی که تولید میکنند، کور میشود و در ادامه به فکر این هستند که به میلیون ها مخاطبی که دارند تلویزیون تماشا میکنند چگونه بگویند “بازی یک تهدید نیست و بازی ها مخرب نیستند”.
از همان اوایل برنامه همه چیز ضد بازی سازان است. بازی سازانی که آرزو به دل مانده اند تا در رسانه ی ملی به محصولی که تولید میکنند یعنی “بازی” بها داده شود و آن را مهم بشمارند. بازی سازان این بار فکر نمیکردند که در این برنامه هم باید در مورد “مخرب” و “تهدید” بودن بازی سوال جواب پس دهند! مهمانان برنامه می آیند و صحبت ها شروع میشود. نوبت به صحبت های آقای قاضی زاده میشود. بازی سازانی که هنوز در شوک حرف های ابتدای برنامه هستند این بار از زبان آقای قاضی زاده متهم به “مهندسی معکوس” میشوند و حال بازی سازان به این فکر میکنند که چگونه در رسانه ی ملی از خود در برابر این حرف دفاع کنند!
قاضی زاده معتقد است اثر “گرشاسپ” یک کپی کامل از بازی های خارجی ست و تولید این بازی “مهندسی معکوس” شده! و این مسلما زحمت های صدها نفری که در حال حاضر در صنعت بازی سازی ایران از پایه خودشان بازی طراحی و برنامه نویسی میکنند را به باد میدهد. به نظر میرسد منظور قاضی زاده “الگو برداری” از بازی های خارجی ست اما آن را با مفهومی نامناسب بیان میکند و حتی همین “الگو برداری” از بازی های خارجی که هیچ ایرادی نمیتواند داشته باشد را با “سبک بازی” اشتباه میگیرد. طبیعتا “الگو برداری” از محصولات ساخته شده در عرصه ی هنر نه تنها کاملا طبیعی ست بلکه ضروری هم هست.
طبیعتا در تمام زمینه ها، مثلا فیلم سازی در صورتی میتوان یک کارگردان موفق شد که تمام فیلم های ساخته شده مخصوصا در آن ژانری که میخواهید بسازید را تجزیه و تحلیل کنید تا از تکنیک های تئوری و فنی آن درس بگیرید و با توجه به آن ها به فکر خلاقیت های جدید برای فیلم خودتان باشید. این قاعده در صنعت بازی سازی هم مستثنی نیست.
بازی سازان باید تا جای ممکن تمام محصولات خارجی را بازی کنند، از آن ها ایده بگیرند و سعی کنند تا مکانیزم آن ها را با ترکیب فرهنگی و بومی ایرانی برای مخاطب ایرانی پیاده سازی کنند. جدا از این مسئله، “سبک بازی” از دیگر مباحث مهم “طراحی بازی” ست. بازی ها هم مانند موسیقی، فیلم و … سبک های متفاوت و تعریف شده ای دارند. هر سبک برای خودش چارچوب هایی دارد که به طور کلی استانداردهای لازم برای ساخت یک بازی در یک سبک را تعریف میکند.

2323232
طبیعتا وقتی ما بازی سازان دست به ساخت بازی میزنیم ابتدا “سبک بازی” مشخص میشود. برای مثال سبک اکشن شوتر را انتخاب میکنیم که از نمونه های بسیار موفق آن ها میتوان به Call Of Duty,BattleField,TitanFall اشاره کرد. اگر ما بخواهیم یک بازی با سبک “اکشن شوتر” با موضوع “دفاع مقدس” بسازیم آیا از بازی های خارجی کپی کرده ایم ؟! جواب قطعا خیر است. بلکه ما سبکی را انتخاب کرده ایم که بازی سازان خارجی هم نمونه هایی از آن ساخته اند.
قطعا این سبک استانداردهایی دارد، برای مثال در سبک اکشن شوتر بازیکن حتما اسلحه دارد و به سمت دشمن شلیک میکند، این جز ویژگی های اصلی این سبک می باشد پس در بازی ما هم حتما بازیکن اسلحه دارد و به سمت دشمن شلیک میکند اما آیا میتوان به این اسم “کپی” یا “مهندسی معکوس” داد ؟ قطعا خیر … بلکه این جز ویژگی این سبک از بازی ست و باید داخل آن باشد در غیر اینصورت ساختار این ژانر بهم میریزد. ساده تر بگویم، در دنیا فیلم های زیادی وجود دارند که با ژانر ترسناک ساخته میشود. موسیقی های زیادی با سبک “پاپ”، متال” و “راک” داریم. آیا این ها از هم کپی برداری کرده اند ؟ خیر.
… او میگوید ابتدا باید داستان و رمان، شخصیت ساخته شود و سپس بازی آن را تولید کنند. هر چند این صحبت بدی نیست اما در دنیا خلاف این قضیه هم اتفاق میفتد که این اهمیت تولید بازی را میرسانند. بسیاری از شخصیت ها از دل یک بازی خلق میشوند، داستان ها برای آن شخصیت ها که متعلق به بازی هستند نوشته میشود و پس از موفقیت در فروش و محبوب کردن آن بازی، تصمیم به ساخت فیلم های سینمایی از آن بازی را میگیرند. این خود نکته ی بسیار مهمی ست که بدانیم نقش بازی حتی میتواند جلوتر از سینما باشد و از مثال های کاملا آشکار آن میتوان به تصمیم شرکت بزرگ UBISOFT برای ساخت فیلم های سینمایی از روی بازی هایش (SplinterCell,AssassinsCreed و …)اشاره کرد. نکته ی عجیب این قسمت اینجاست که بازی “گرشاسپ” متهم میشود در صورتیکه گرشاسپ یک داستان کاملا بومی و فرهنگی دارد و سناریوی قوی برای آن نوشته شده است.
قاضی زاده از “کشتن” دشمن ها توسط گرشاسپ ناراضی ست و “قتل و کشتار” را در بازی مخرب میداند. باید بگویم در همه جای دنیا کشتن انسان های عادی در بازی های کامپیوتری مجاز نیست و این مجوز به معدود بازی هایی مانند GTA داده میشود. بخاطر همین زامبی ها، هیولاها، موجودات فضایی و … اختراع شده اند تا اینگونه خشونت گیمر با کشتارهای مجازی خالی شود. این یک نکته ی اثبات شده ی روان شناسی ست که وجود خشونت و کشتار در بازی باعث میشود تا بازیکن این غریزه را کنترل کند، بازیکن وقتی در دنیای مجازی بازی ها خشونت خودش را خالی میکند قطعا دیگر در دنیای واقعی خشونتی برای سرکوب کردن دیگران ندارد.

حتی در بازی های خارجی هم به این نکته بسیار بسیار اهمیت داده میشود که بازیکن نتواند انسان های عادی را به قتل برساند و تمام کسانیکه شما به عنوان دشمن با آن ها مواجه میشوید یقینا طبق خط داستانی بازی انسان های بد به شمار میروند و بازیکن مدام برای برقراری عدالت و نظم در دنیا با انسان های بد مبارزه میکند. این بار هم “گرشاسپ” متهم میشود. گرشاسپی که اصلا آدم نمیکشد و فقط با هیولاهای مختلف که نمادی از بدی ها هستند مبارزه میکند!
تا به اینجای برنامه باید بگویم که صحبت های حاشیه ای و بی ارتباط و تخریب بازی و بازی سازان داخلی نقش پر رنگ تری در برنامه پیدا کرده است و بازی سازان حاضر در برنامه فقط در تلاش هستند تا جلوی این تفکرات اشتباه را بگیرند تا تماشا کننده های برنامه ازین بیشتر در مورد “بازی” و “بازی سازان” داخلی اشتباه فکر نکنند و دیگر از خیر صحبت های لازم برای بهبود این صنعت گذشته اند! همین که بتوانند در مقابل این تفکرات جوابی ارائه دهند کافی ست اما حتی فرصت کافی به آن ها برای دفاع داده نمیشود.
آقای کریمی قدوسی در صحبت هایش به نکته های مهمی اشاره میکند. نکته هایی که امیدواریم از طرف مسئولین جدی گرفته شود. او در مورد “جدی گرفتن بازی” از نگاه مسئولین صحبت میکند که به نظرم اهمیت بسیار زیادی دارد. قطعا اگر از نگاه مسئولان “بازی” یک رسانه ی مهم تلقی شود، فکر های اساسی در مورد صنعت شکل میگیرد و راحت تر میتوان به نتیجه های مهم رسید. کریمی قدوسی به “اهمیت رده بندی سنی” اشاره میکند و از شهرداری و صدا و سیما میخواهد تا در این مورد فرهنگسازی جدی انجام دهند. از این نکته ی مهم هم نمیتوان چشم پوشی کرد و متاسفانه در کشور ما اهمیتی ندارد. قطعا شما هم در دور و اطرافتان بچه هایی را میبینید که فیلم و بازی هایی را انجام میدهند که برای سن شان مناسب نیست اما هر چه به آن ها میگویی که رعایت کنند گوششان بدهکار نمیشود!

222

چرا که آن ها باید توسط سازمان های جدی تری مانند آموزش پرورش، صدا و سیما و شهرداری در این زمینه تربیت لازم را کسب کنند در غیر این صورت وقتی جامعه نسبت به این موضوع بی تفاوت باشد حرف شما را جدی نخواهند گرفت و همان فیلم و بازی قطعا تاثیرات مخربی بر روی وضعیت روحی آن ها میگذارد که در آینده متوجه آن خواهند شد. متاسفانه به دلیل عدم اطلاع رسانی در این زمینه بسیاری از پدر مادر ها هم نمیدانند که “رده بندی سنی” چیست ! و اصلا چرا باید برای تهیه ی فیلم و بازی بچه هایشان به این موضوع اهمیت دهند.
امیدواریم در آینده ای نزدیک این موضوع از طرف مسئولین و مردم جدی گرفته شود.
نکته ی دیگری که کریمی قدوسی به آن اشاره میکند، تصویب قانون “کپی رایت” برای محصولات خارجی ست. او اعتقاد دارد که این قانون ستون فقرات صنعت بازی سازی ست و تا وقتی که شکل نگیرد نمیتوان ساختمان این صنعت را محکم بنا کرد. قدوسی میگوید تا زمانیکه به یک بازی خارجی که برایش تا 250 میلیون دلار خرج میشود در کنار یک بازی ایرانی که مثلا 250 میلیون خرج میشود منصفانه قیمت داده نشود نمیتوان وضع خرید و فروش بازی های ایرانی را سر و سامان داد. به طور کلی یعنی هر محصول به اندازه ی ارزشی که دارد قیمت گذاری شود، در صورتیکه الان دقیقا عکس این اتفاق افتاده است. محصولات خارجی که این همه هزینه ی ساخت دارند با قیمت حتی کمتر از بازی های ایرانی یافت میشود. در نتیجه مخاطب که میتواند محصولات بسیار با کیفیت تر را با قیمت بسیار پایین تهیه کند دیگر علتی برای خریدن بازی ایرانی با قیمت بالا و کیفیت متوسط نمیبیند.
این حرف قطعا درست است و تمام ما از ضربات محکم عدم وجود قانون کپی رایت در صنعت های مختلف عرصه ی هنر آگاه هستیم. از مهمترین ضرر عدم وجود این قانون، عادت کردن مخاطب ایرانی به محصولات رایگان است که این خودش بزرگترین آسیب را به فروش بازی های ایرانی میزند.

در نهایت آقای “بهفر راد” بازی را یک “فرصت” میشمارد و تقاضا میکند تا بازی سازان ایرانی حمایت شوند.
البته باید بگویم راه های متفاوتی برای حمایت از بازی های ایرانی وجود دارد، برای مثال جلوگیری از انتشار پی در پی بازی های خارجی در کافه بازار که اگر ادامه پیدا کند به زودی شاهد نابودی بازار بازی های موبایل هم خواهیم بود. دقیقا مانند اتفاقی که برای بازار عرضه ی فیزیکی بازی های ایرانی افتاد. در آخر بگویم این برنامه آن چیزی که میخواستیم نبود اما باز جای امیدواری دارد. در کل پر از صحبت های حاشیه ای و بحث های پراکنده بود اما حرف های خوبی هم مخصوصا از جانب آقای کریمی قدوسی زده شد. امیدواریم روز به روز توجه مسئولان به صنعت بازی سازی داخلی بیشتر شود و برای بهبودی اوضاع بازی سازان که میتوانند در آینده نقش موثری در تربیت فرهنگی کشور داشته باشند، چاره ای بیندیشند.

نویسنده : مجید توکلی

ثبت دیدگاه

ایمیل شما پیش ما محفوظ است فیلد های ستاره دار اجباری است *

*

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>